Tekrarlayan (Recurrent) Varikosel

Tekrarlayan Varikosel Nedir? Neden Kaynaklanır?

Tekrarlayan varikosel (Nüks Varikosel), bir hastanın varikosel ameliyatı geçirdikten sonra, testis torbasındaki hastalıklı toplardamarların tamamen kapanmaması veya yeni damar genişlemelerinin ortaya çıkarak reflü (kan kaçağı) oluşturmaya devam etmesidir.

Uluslararası çalışmalara göre, mikroskobik yöntem dışındaki cerrahi tekniklerden (klasik açık inguinal/subinguinal cerrahi, laparoskopik cerrahi) sonra varikoselin tekrarlama olasılığı %15 ila %20 gibi oldukça yüksek seviyelerdedir. Altın standart sayılan mikrocerrahi (mikroskobik) varikoselektomi sonrasında ise nüks oranı %1'in altındadır.

Varikosel Ameliyat Sonrası Neden Tekrarlar?

Varikosel ameliyatında amaç, kan akışının geri kaçtığı hastalıklı tüm iç ve dış toplardamarları bağlamaktır. Ameliyatın tekrarlamasının temel nedenleri şunlardır:

• Mikroskobik Büyütme Kullanılmaması: Çıplak gözle yapılan cerrahi operasyonlarda, çapı 1 mm'nin altında olan ve spermatik kordonun derinliklerinde veya çevresinde yer alan kollateral (yan dal) toplardamarlar gözden kaçabilir. Zamanla bu küçük damarlar genişleyerek varikoseli tekrarlatır.
• Laparoskopik (Kapalı) Cerrahinin Yetersizliği: Laparoskopik ameliyatlarda testis torbasına inen dış toplardamarlar (eksternal spermatik venler) ve kollateral damarlar bağlanamaz. Bu durum yüksek nüks oranlarına yol açar.
• Anatomik Çeşitlilik: Her hastanın damar haritası farklıdır. Bazı hastalarda kordonun dışında, kas dokusunun arkasından dolanan ek damarlar bulunabilir. Bu damarlar tecrübeli bir göz tarafından aranıp bulunmadığında nüks kaçınılmaz olur.

Tekrarlayan Varikosel Nasıl Anlaşılır?

Ameliyat sonrasında ağrısı geçmeyen veya daha önce düzelen sperm kalitesinde yeniden düşüş yaşayan hastalarda nüks şüphesi doğar. Tanıda şu yollar izlenir:

1. El Muayenesi (Altın Standart): Deneyimli bir ürolog/androloji uzmanı, hastayı ayakta muayene ederek ıkınma sırasında spermatik kordondaki damarlarda dolgunluk artışı olup olmadığını hisseder.
2. Renkli Doppler Ultrasonografi: Muayene bulgularını doğrulamak ve kanın geri kaçış süresini (reflü) ölçmek amacıyla ultrason taraması yapılır. 3 saniyenin üzerindeki reflü süreleri klinik olarak anlamlı kabul edilir.

Tekrarlayan Varikosel Tedavisi: Düzeltici (Sekonder) Mikrocerrahi

Eğer tekrarlayan varikosel klinik muayenede tespit edildiyse ve hastanın sperm tahlili bozulmuşsa veya şiddetli ağrısı devam ediyorsa, tedavi seçeneği ikinci bir ameliyattır.

İkinci ameliyat (sekonder/salvage varikoselektomi) ilkinden çok daha hassas bir cerrahi beceri gerektirir. Çünkü ilk ameliyattan kalan nedbe (skar) dokuları anatomik planları yapışık hale getirmiştir. Bu durumda testis atardamarını ve lenf kanallarını skar dokusunun içinden sıyırarak korumak ve nükse neden olan damarları bulup bağlamak mutlaka ameliyat mikroskobu ve yüksek mikrocerrahi tecrübe ile yapılmalıdır.