Varikosel Belirtileri: Testis Damar Genişlemesi Nasıl Anlaşılır?

Varikosel Belirtileri ve Klinik Bulgular

Varikosel belirtileri, hastadan hastaya değişen geniş bir yelpaze sunar. Tıbbın birçok dalında olduğu gibi, bir hastalığın var olması her zaman hastanın bariz bir şikayet, ağrı veya huzursuzluk hissetmesi (semptom vermesi) anlamına gelmez. Skrotum (testis torbası) içerisindeki toplardamarların genişlemesi olarak tanımladığımız hastalık, kimi hastalarda günlük hayatı oldukça zorlaştıran yoğun testis, kasık ve karın altı ağrılarına yol açarken; önemli bir hasta grubunda yıllarca hiçbir belirti (asemptomatik) vermeden sessizce varlığını sürdürebilir.

>

Sessiz ilerleyen (asemptomatik) bu vakalarda hastalar çoğu zaman "Evlendik ancak çocuğumuz olmuyor" şikayeti ile androloji/üroloji polikliniklerine başvurduklarında çekilen ultrasonlar veya yapılan rutin el muayeneleri sonucunda hayatlarında ilk kez varikosel hastası olduklarını öğrenirler. Sinsi ilerleyen yapısı, bu hastalığın en tehlikeli boyutu olup, ergenlik çağından itibaren geç kalınmadan ve düzenli uzman muayeneleri gerektiren bir sağlık sorunu olduğunu göstermektedir.

En Sık Karşılaşılan Varikosel Belirtileri (Şikayetler)

Asemptomatik olmayan, yani dışarıya klinik şikayet (semptom) veren varikosel vakalarında aşağıdaki belirtilerin birkaçı veya tamamı saptanabilir:

1. Skrotumda (Testis Torbasında) Ağırlık ve Çekilme Hissi

Varikosel vakalarında en çok ifade edilen spesifik şikayetlerden biridir. Genişleyen toplardamarlar (venöz pleksus), kanın yer çekimi etkisiyle kolayca aşağıda birikmesine (venöz göllenme / staz) neden olur. Bu kan göllenmesi mekanik bir çekilme hissi yaratır. Hasta genellikle bu durumu, "Sanki testislerim ağırlaştı", "Aşağıya doğru çekiliyor", "Torbalarımda dolgunluk hissi var" veya "Toplarım sanki ağır bir kese gibi aşağı sarkıyor" cümleleriyle hekime aktarır.

2. Künt ve Sürekli Seyreden Testis Ağrısı (Orkialji)

Varikoselin neden olduğu ağrı şekli genellikle keskin ve batıcı karakterde değildir; aksine künt (hafif ama rahatsız edici ve inatçı) karakterdedir. Bu ağrı, genişlemiş olan damarların testis çevresindeki sinir dokularına yaptığı baskı, artan ısı etkisi ve biriken toksik kan metabolitlerinin dokularda yarattığı doku irritasyonu kaynaklıdır.

Varikosel ağrısının karakteristik özellikleri:

• Sabah uyanıldığında ve yatakta istirahat halindeyken (yerçekimi sıfırlandığı ve kan akışı normalleştiği için) ağrı çok azdır veya hiç yoktur.
• Ağrı gün ilerledikçe, öğleden sonra veya akşama doğru bariz olarak şiddetlenir.
• Uzun süre ayakta dikilmek (örneğin öğretmenler, cerrahlar, güvenlik görevlileri vb. ayakta çalışanlarda), ağır eşya kaldırmak veya yoğun fiziksel egzersizler (ağırlık antrenmanı, koşu) yapmak ağrıyı pik noktasına ulaştırır.
• Kişi sırtüstü uzandığında ve dinlenmeye geçtiğinde kan göllenmesi çözüleceği için ağrı yavaşlayarak geçer veya azalır.

3. Gözle Görülen veya Elle Hissedilen Damar Kıvrımları (Torba İçinde Solucan Paketi)

Özellikle Grade 2 ve Grade 3 seviyesindeki orta/ileri evre varikosellerin en net fizyolojik bulgusu damarların cilt altından görünür hale gelmesidir. Tıpkı yaşlı insanların bacaklarında kalınlaşmış ve morarmış varislerin dışarıdan nasıl göründüğünü düşünürsek, aynı yapı testis torbasında da mevcuttur. Hastalar duş alırken veya giyinirken testis torbasının üst kısmında, bazen spagetti kıvrımlarına veya küçük solucanlara benzeyen şişkin, morumsu/yeşilimsi lastik gibi damarlar fark edebilirler.

Grade 3 olan vakalarda hasta bir şey yapmasa dahi dıştan bizzat görülürken, Grade 2 vakalarda hasta ıkındığı zaman (Valsalva manevrası yaptığında) bu ebatlardaki damarlar parmaklarla kolayca ele gelir ve hissedilir.

4. Testis Boyutunda Küçülme veya Gözle Görülür Asimetri (Testiküler Atrofi)

Her erkek anatomisinde testislerin duruş pozisyonu biraz asimetriktir (örn; sol testis sağa göre biraz daha aşağıda durur ve bu son derece normaldir). Ancak mesele pozisyon değil, hacim (boyut) boyutuna gelince durum değişir. Giderek şiddetlenen ve uzun yıllar tedavi edilmeden kalan varikosel hastalığı; içeride artan aşırı sıcaklık, yüksek oksidatif stres ve testis dokusunun beslenememesi (hipoksi) gibi nedenlerle testis içerisindeki hücreleri yavaş yavaş öldürmeye başlar. Testis dokusu erir (atrofi) ve testis hacminde küçülme görülür.

Aynaya bakıldığında sol testisin (varikosel çoğunlukla soldadır) sağdakine oranla bariz şekilde daha ufak durması, buruşuk veya fındık boyutuna doğru küçüldüğünün fark edilmesi en tehlikeli, acı verici ve ne yazık ki en ileri varikosel bulgusudur. Bilhassa gelişme çağındaki adolesan çocuklarda testislerin sağlıklı büyümeyi durdurarak küçük kalması çok önemli bir uyarandır. Testis atrofisi teşhisi net olarak yalnızca, "Orkidometre" adındaki özel tespih tanesi benzeri medikal bir ölçüm cihazıyla ya da Testis Ultrasonografisi ile konulmalıdır.

Kısırlık (İnfertilite) Bir Belirti Midir?

Tıbbi terminolojide "kısırlık" bir semptomdan ziyade bir 'sonuç (komplikasyon)' olsa da, varikosel tanısının konulmasındaki en büyük itici güçtür. Genç yaşlarında hiç ağrısı veya şişliği olmadığı için ürolojik muayene fırsatı olmayan bir yetişkin, ne zaman ki evlenip eşi ile çocuk sahibi olmaya çalıştığında ve bunu 1 yıl boyunca korunmasız ilişkiye rağmen başaramadığında "Neden çocuk olmuyor?" sorusu teşhisin başlangıcı olur. Hastanın yaptırdığı Spermiyogram (Sperm Analizi) sonucunda sperm sayısı düşük, ileri hızlı hareket eden sperm oranı düşük ya da morfolojisi (sperm yapısı) çok bozuk çıkarsa, hekimin şüpheleneceği 1 numaralı fizyolojik rahatsızlık varikoseldir.

Varikosel Belirtileri Başka Hastalıklarla Karıştırılabilir Mi?

Kasık ve testis torbası ağrısı şikayeti ile kliniğe başvuran her hasta varikosel değildir. Torbada (skrotum) şişlik veya kasıkta ağrı yapan ve varikoseli taklit eden başka patolojiler de sıklıkla görülür. Bunlar:

• Hidrosel: Testis etrafındaki zarlar arasına sıvı birikmesi durumudur. Varikosel gibi solucan benzeri damarlar değil de bizzat içi su dolu şeffaf büyük bir balon şeklinde şişlik vardır.
• Kasık Fıtığı (İnguinal Herni): Karın içi organların ve bilhassa bağırsak kıvrımlarının kasık kanalından aşağı testis torbasına kaymasıdır. Bazen ıkınmakla çok büyük bir kitle ortaya çıkar ve dinlenince karın içine geri döner.
• Epididimit ve Orşit (Testis Enfeksiyonları): Çok şiddetli, ani başlayan ve künt olmayan, bıçak saplanır tarzda ağrıya neden olan testis iltihabıdır. Beraberinde dokunmaya hassasiyet ve kimi zaman ateş şikayetleri de getirebilir. Varikoselin kronik ağrısıyla alakası yoktur, akut acildir.
• Spermatosel (Epididim Kistleri): Testisin hemen bitişiğindeki kanallarda içi spermle dolu minik veya ceviz büyüklüğünde zararsız, iyi huylu sıvı kistleridir.

Belirtileri Yaşıyorsam Ne Yapmalıyım? Tanı Nasıl Konur?

Varikosel belirtilerinden herhangi birini ya da birkaçını yaşıyorsanız başvuracağınız yer Üroloji veya özel olarak Androloji klinikleridir. Varikosel tanısının ALTIN STANDARDI ve en kritik bölümü şüphesiz FİZİKSEL EL MUAYENESİDİR. Maalesef günümüzde birçok hastanede el muayenesi atlanarak direkt olarak "Renkli Doppler Ultrasonografi" talep edilmekte ve ultrason kağıdında yazan "ven çapı milimetresi" verilerine bakarak ezbere ameliyat kararı verilmektedir.

Bilinmelidir ki, ayakta nefes tutularak ve ıkınma yöntemi kullanılarak manuel yapılan "androlojik el muayenesinde" doktorun bizzat hissetmediği, radyologun ultrasonda gördüğünü iddia ettiği "Subklinik Varikosel" vakalarına cerrahi bir onarım uygulamak uluslararası kılavuzlarca önerilmez zira bu ameliyatlar hastalara şifa (sperm kalitesinde artış veya ağrıda geçme) getirmemektedir. Tanı süreci daima muayene odasında doktorun parmaklarının teşhisi ile başlamalı ve eğer varsa destekleyici tetkik olarak sperm analizi ve gerekli ise testosteron hormon profili çıkartılmalıdır.

Özetle

Eğer testis bölgenizde sarkma, solucan benzeri sert genişlemiş damarlar tespit ediyorsanız veya kaba bir ağrı özellikle uzun süre ayakta kaldığınızda yaşam kalitenizi düşürüyorsa hemen uzman doktora danışın. Prof. Dr. Teoman Cem Kadıoğlu muayenehanesinde, tanınız en kısa sürede ve altın standartlara uygun olarak konulmakta, gerekli hallerde Türkiye'deki tartışmasız en engin vaka deneyimlerine sahip ekip aracılığıyla "Mikrocerrahi Varikosel Ameliyatı" gerçekleştirilerek sağlığınıza kavuşmanız temin edilmektedir.

>

Belirtileri anladınız ve tedavi stratejisini araştırıyorsanız Varikosel Ameliyatı Süreçleri ve Varikosel Tedavisi Yaklaşımları sayfalarımızı ziyaret edebilirsiniz.